آشنایی با روستای ابرده

abardeh_zoshkziba.ir

معرفی روستا

ابرده علیا یک روستای پلّکانی و خوش آب و هوا در مسیر رودخانۀ زشک و ۴ کیلومتر پس از شهر شاندیز است.
روستایی خوش آب و هوا  ست که در مسیر رودخانه زشک واقع گردیده و با مناظر چشم‌نواز و دل‌انگیز همواره پذیرای گردشگران و زائرین می‌باشد. مردم این روستای ییلاقی بیشتر به امر زراعت ، باغداری و یا دامداری اشتغال دارند. آب و هوای این ناحیه معتدل کوهستانی است. این منطقه به دلیل وجود کوه های مستعد ، در فصل زمستان و تابستان گروه های مختلفی از گردشگران برای بهره بردن از طبیعت به این روستا می آیند. روستای ابرده سفلی، در میان دره‌ای استقرار یافته و پیرامون آن را کوه‌ها فراگرفته‌اند. کوه کنگ در جنوب روستا واقع شده و رودخانه زشک از میان روستا عبور می‌کند.
روستای ییلاقی و زیبای ابرده سفلی در دوره‌های مختلف، مورد توجه بوده است. در سفرنامه «چارلز ادوارد»، در مورد قلعه ابرده چنین آمده است: «… درست در بالای ابرده بقایای دیوارهای یک قلعه قدیمی به چشم می‌خورد، که می‌گفتند توسط سپاه شاه در زمان قیام سالار ویران گردیده است.» متأسفانه امروزه اثری از این قلعه باقی نمانده است. همچنین برخی از مشایخ در دوره ایلخانیان و تیموریان، روستاهای پیرامون طرقبه را به عنوان زاویه انتخاب می‌کردند و در آن سکنی می‌گزیدند. شیخ حافظ ابردهی، از جمله این مشایخ است، که مقبره وی نیز در این روستاست.
مسجد جامع روستا و گورستان قدیمی آن، در حدود ۷۰۰ سال قدمت دارد.
مردم روستای ابرده سفلی به زبان فارسی، با گویش خراسانی سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.

الگوی معیشت و سکونت

درآمد اکثر مردم روستای ابرده سفلی از فعالیت‌های زراعی، باغداری و دامداری تأمین می‌شود. گروهی از مردم روستا، در امور خدمات و صنایع دستی اشتغال دارند. کشت آبی و دیم در روستا رواج دارد و مهم‌ترین محصولات زراعی آن، گندم، جو، تره‌بار و غلات است. باغداری، به دلیل شرایط مساعد اقلیمی رونق دارد و گردو، گیلاس، گلابی، سیب، آلو، آلبالو و هلو از محصولات باغی و سردرختی آن است.
مراتع غنی پیرامون روستا، موجبات رونق دامداری و تولید گوشت و انواع لبنیات را فراهم آورده است.
گروهی از مردم روستا، ضمن فعالیت‌های زراعی و دامداری به تولید صنایع دستی چوبی و نجاری نیز می‌پردازند. روستای کوهپایه‌ای ابرده سفلی، در شیبی ملایم استقرار یافته و بافت مسکونی متراکمی دارد. کوچه‌های روستا پیچ‌درپیچ و نامنظم است.
معماری سنتی و ساده خانه‌های روستا، با دیوارهای گل‌اندود و سقف‌های مسطح، با محیط اطراف هماهنگی یافته‌اند.
شکل خانه‌های روستا، از نوع معیشت و فعالیت مردم تأثیر پذیرفته است. اتاق‌های استراحت، پذیرایی، آشپزخانه، انبار علوفه، طویله، و سرویس بهداشتی فضاهای خانه‌های روستایی را تشکیل می‌دهند. مصالح به کار رفته در ساخت خانه‌های قدیمی گل، سنگ، خشت، آجر و چوب است. در ساخت خانه‌های جدید از مصالح سیمان، گچ، آجر، تیرآهن نیز استفاده شده است.

جاذبه‌های گردشگری

روستای ییلاقی ابرده سفلی به دلیل موقعیت طبیعی و اقلیم مساعد، چشم‌اندازها و جاذبه‌های گردشگری متنوعی دارد و در بیشتر ایام سال گردشگران بسیاری را به سوی خود جذب می‌کند.
بافت قدیمی و تاریخی ابرده سفلی، با بناهای خشت و گلی از جاذبه‌های ارزشمند روستاست که در بدو ورود، نظر گردشگران را جلب می‌کند.
رودخانه زشک، از میان روستا عبور می‌کند. این رودخانه از کوه‌های سیاه خانی و گودرزد رشته کوه بینالود سرچشمه می‌گیرد و پس از مشروب نمودن اراضی و باغ‌های روستا، به رودخانه کشف رود می‌پیوندد. حواشی رودخانه زشک، به ویژه در بهار و تابستان، بسیار سرسبز و زیباست و محل اتراق موقت گردشگران است.
دره مجاور روستای ابرده سفلی با انبوه درختان بلند و سرسبز و باغ‌های پربار میوه پوشیده شده است. نهرهای کوچک و بزرگ و چشمه‌ساران متعددی در میان درختان جریان دارند.
مراتع و کشتزارهای سرسبز روستا، در پیرامون و دامنه ارتفاعات، گسترده شده‌اند و انواع گلها و گیاهان دارویی و خوراکی نیز در میان آنها یافت می‌شوند.
پارک جنگلی ارگ شاندیز، مشرف به باغ‌های روستای ابرده سفلی است. چشم‌انداز این جنگل انبوه، با رنگ‌آمیزی سحرآمیز برگ‌ها در فصول مختلف سال فضای بسیار رویایی و دلپذیری پدید می‌آورد که مورد توجه دوستداران طبیعت قرار می‌گیرد.
بر دیواره مسجد جامع ابرده، از قدیمی‌ترین آثار تاریخی روستا، تاریخ قرن هشتم هجری، حک شده است.
قبرستان قدیمی ابرده سفلی بر سر راه شاندیز به ابرده علیا واقع شده است. نوع مالکیت آن وقفی است و سنگ قبرهای باارزشی با قدمت ۷۰۰ ساله دارد.
آرامگاه شیخ حافظ ابردهی (علی شاه)، اتاقکی ساده‌ای است، که در وسط قبرستان قرار دارد. اخیراً آرامگاه را با آجر روکش و محوطه پیرامون آن را با موزاییک پوشانیده و گنبد فیروزه‌ای رنگ، بر فراز آن ساخته‌اند. این زیارتگاه، در میان مردم روستا، احترام خاصی دارد.
آرامگاه پسر شیخ نیز، در خارج اتاقک قرار دارد. این مقبره دو سنگ قبر قدیمی و یک سنگ مرمری دارد که اخیراً بر روی آن نصب شده است. چاه چهل دختر، از دیگر جاذبه‌های تاریخی و دیدنی روستای ابرده سفلی است.
مردم روستای ابرده سفلی در اعیاد ملی و مذهبی نوروز، قربان، فطر و غدیر به جشن و سرور و در ایام وفات و شهادت ائمه به ویژه در ایام محرم به عزاداری می‌پردازند.
مردم روستا در آستانه تحویل سال نو به پیشواز عید می‌روند و مراسم ویژه‌ای در روزهای سیزده به در، چهارشنبه سوری و شب یلدا برگزار می‌کنند.
مراسم جشن و عروسی مردم روستا با بهره‌گیری از موسیقی محلی خراسان، شور و حال خاصی می‌یابد و شرکت کنندگان را به وجود می‌آورد.
بازی محلی معروف و رایج در میان نوجوانان و جوانان این روستا چوب بازی است.
مردم روستای ابرده سفلی به ندرت از پوشاک محلی استفاده می‌کنند. مردان کهنسال روستا از شال، کلاه و قبا و زنان کهنسال از پیراهن چین‌دار و پاپوش گالش استفاده می‌کنند.
صنایع دستی روستای ابرده سفلی عمدتاً شامل تولید محصولات چوبی و هنر نجاری است.
از انواع غذاهای محلی روستا می‌توان به بلغور، شله، قورمه، شله ماش و کتلت با مغز گردو اشاره کرد.
دسترسی: روستای ابرده سفلی از طریق شهرهای مشهد و طرقبه با جاده‌ای آسفالت قابل دسترسی است

موقعیت جغرافیایی

مختصات جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۶ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۳ دقیقه عرض شمالی، در ۲۵ کیلومتری شمال غربی شهر طرقبه و در ۴۳ کیلومتری مشهد قرار گرفته است. این روستا از سطح دریا ۱۵۰۰ متر ارتفاع دارد.

جمعیت: ۲۱۵۲ نفر

روستاهای دهستان ابرده:
ابرده سفلی /ابرده علیا/ کلاته معاون / گراخک /محله زشک سفلی/محله زشک علیا/زشک/کلاته گیزی/ حیطه زشک

  1. Zeynab می‌گه:

    سلام خیلی ممنون به خاطر این نوشته های قشنگتون!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.